Božićne praznike u Srbiji prate brojni običaji i verovanja, koji su duboko ukorenjeni u narodnoj tradiciji. Posebna pažnja posvećuje se badnjaku, pepelu i slami, a svaki od ovih elemenata ima svoje simbolično značenje i namenu nakon proslave Božića.
Prema narodnim običajima, pepeo od badnjaka ne dira se niti baca tokom tri dana nakon Božića. Veruje se da se u pepelu skupljaju duše predaka, pa se on, nakon tog perioda, koristi na poseban način. Najčešće se pepeo stavlja u baštu ili voćnjak, gde se, prema verovanju, koristi za plodnost zemlje i zaštitu od štetočina, poput krtica.
Badnjak, kao drvo koje se simbolično žrtvuje za plodnost, završava u bašti ili voćnjaku, kako bi doprineo boljim prinosima. Slama, koja se unosi u dom na Badnje veče, ima posebno mesto i nakon praznika. U nekim krajevima postavlja se oko rodnih stabala, poput jabuka, krušaka ili šljiva, dok se u domaćinstvima često stavlja kod kokošaka kako bi, prema verovanju, nosile više jaja i bile zdravije.
Pored ovih običaja, značajno mesto u božićnom ciklusu zauzimaju i tzv. nekršteni dani, koji traju od trećeg dana Božića (10. januara) do Bogojavljenja. Ovi dani su u narodnoj tradiciji nepoželjni, jer se veruje da je tada prisutno delovanje nečistih sila. Zbog toga se preporučuje da se ne izlazi iz kuće nakon mraka, a ljudi se u ovom periodu posvećuju okupljanju, saborovanju i druženju sa porodicom i prijateljima.
Ovi običaji predstavljaju značajan deo kulturnog nasleđa Srbije, čuvajući duh prošlih vremena i povezanost sa prirodom i duhovnošću predaka.
Rivera info/RINA
