Dan primirja u Prvom svetskom ratu – 108 godina od završetka borbi
U Srbiji se danas, 11. novembra, obeležava Dan primirja u Prvom svetskom ratu, državni praznik i neradni dan. Na ovaj datum, pre 108 godina, okončane su borbe u najvećem ratnom sukobu koji je svet do tada doživeo, a Srbija se sa posebnim poštovanjem seća svojih vojnika i civila koji su stradali tokom Velikog rata.
Primirje između Nemačke i savezničkih sila potpisano je 11. novembra 1918. godine, u železničkom vagonu nedaleko od francuskog grada Kompjenja. Sporazum je stupio na snagu istog dana, u 11 časova, kada je na Zapadnom frontu utihnulo oružje. Konačno mirovno uređenje usledilo je narednih godina, počev od Versajskog sporazuma, potpisanog 28. juna 1919. godine.
Za Srbiju, završetak rata predstavljao je pobedu plaćenu ogromnim ljudskim žrtvama. Prema podacima koje je delegacija Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca iznela na Mirovnoj konferenciji u Parizu 1919. godine, Srbija je izgubila oko 1,25 miliona stanovnika, odnosno približno 28 odsto predratne populacije.
Posebno mesto u istoriji zauzima proboj Solunskog fronta u septembru 1918. godine, nakon kojeg su srpska vojska i savezničke snage krenule u oslobađanje zemlje. Beograd je oslobođen 1. novembra, samo deset dana pre stupanja na snagu primirja.
Sećanje na stradanja iz tog perioda duboko je povezano i sa našim krajem. Na Mačkovom kamenu, tokom septembra 1914. godine, vođene su jedne od najtežih borbi u okviru Bitke na Drini. Spomen-kosturnica na ovom mestu i danas čuva uspomenu na poginule vojnike.
Natalijina ramonda – simbol stradanja i obnove
Prepoznatljivo obeležje Dana primirja u Srbiji je cvet Natalijine ramonde, poznat i kao „cvet feniks“, zbog sposobnosti da se nakon gotovo potpunog isušivanja ponovo oporavi uz prisustvo vode. Upravo zbog te osobine izabran je kao simbol istrajnosti i obnove Srbije nakon velikih ratnih stradanja.
Uz ljubičasti cvet nalazi se zeleno-crna traka Albanske spomenice, koja podseća na povlačenje srpske vojske preko Albanije tokom zime 1915. i 1916. godine.
Dan primirja u Srbiji se od 2012. godine obeležava kao državni praznik. Povodom ovogodišnjeg obeležavanja, širom zemlje odaje se počast stradalima, a centralna državna ceremonija polaganja venaca najavljena je kod Spomen-kosturnice branilaca Beograda, na Novom groblju.
Ovaj praznik ostaje podsećanje na visoku cenu slobode, ali i na značaj mira, koji su generacije pre nas izborile uz ogromne žrtve.
Rivera info
