Nedaleko od Gornjeg Milanovca nalazi se posebno mesto koje čuva duh Svetog Save jer se veruje da je tokom svojih isposničkih dana upravo tu boravio. To mesto je baš po njemu dobilo ime Savinac, a za izvor vode u centru sela veruje se da je lekovit.
– Veruje se da je u 13. veku Sveti Sava pohodio ovaj kraj. Kada je stigao u selo, prešavši reku Dičinu ostao je odušvljen prirodnim lepotama. Legenda kaže da se prilikom prelaska reke štapom oslonio na jedan kamen. Tu je nastala rupa u obliku ćupa iz kojeg je potekla lekovita voda – kaže za RINU Aleksandar Marušić, direktor Muzeja rudničko-takovskog kraja.
Ono po čemu je ovo mesto i sama crkva posvećena Svetom Savi na Savincu posebna, jeste što je upravo u njoj sahranjena Mina Karadžić. Najpoznatija je kao kćerka Vuka Stefanovića Karadžića, iako je bila jedna od svega tri srpske slikarke koje su stvarale u Srbiji u 19. veku. Mina Karadžić Vukomanović ostavila je iza sebe bogat slikarski opus iako svoja dela nije ni potpisivala ni datirala.
– Vuk i Ana imali su trinaestoro dece od kojih su svi, osim Mine i Dimitrija, umrli u detinjstvu i ranoj mladosti do 1852. godine. Mina je rodjena u Beču i odrasla u kući u koju su dolazile mnoge poznate ličnosti srpske kulture toga doba, prijatelji i saradnici njenog oca. U maju 1858. godine sa majkom i ocem, doputovala je brodom iz Beča u Zemun. U Beogradu je prešla u pravoslavnu veru i dobila ime Milica. Udala se za siromašnog bratanca kneginje Ljubice, profesora književnosti na beogradskom Liceju Aleksu Vukomanovića – kaže istoričar Dragan Milojković.
Foto: RINA
Mina je bila izuzetno obrazovana devojka, a o njenom obrazovanju binuo se Jernej Kopitar. Osim nemačkog govoila je francuski, italijasnki, srpski i engleski jezik. Svom ocu je pomagala kao sekretar i pratila ga na putovanjima. Ipak, kroz život su je pratile brojne nesrećne okolnosti.
– Muž joj je umro posle samo godinu ipo dana braka, kada je njihov sin Janko imao svega tri meseca. Ona se kao samohrana majka sa sinom preselila u Beč. Posle nekog vremena umro joj je otac, a majka razbolela. Minin sin je umro 1878. goine u Rusiji, a ona je preminula 1894. godine i tako se ugasila Loza Vuka Karadžića – dodaje istoričar.
O državnom trošku njeno telo je iz Beča preneto je u Beograd i sahranjena je u grob njenog muža Alekse na Tašmajdanu. Početkom 20. veka njihove kosti zajedno sa sinovljevim su prenete u Savinac kod Gornjeg Milanovca gde su sahranjene u kripti porodične crkve Vukomanovića.
– Crkva u Savincu je grobna crkva porodice Vukomanović, iz koje je poticala kneginja LJubica, a čiji je Aleksa bio član. U crkvi je sahranjen veliki broj članova porodica Obrenović i Vukomanović, Obren Martinović – otac vojvode Milana, petoro dece Jovana Obrenovića, braća kneginje LJubice. Juna 1905, na inicijativu Mileve Alimpić, iz Beograda su prenete kosti Mine Vukomanović Karadžić, njenog muža Alekse i sina Janka. Od 2009. godine crkva Svetog Save ima status manastira – kažu u Muzeju rudničko-takovskog kraja.
Rivera info/RINA
Foto: RINA
